أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

144

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

موارد به فرهنگ گياه‌شناسى چند زبانى بدويان رجوع كرده‌ايم . « 652 » با دشوارىهاى ديگرى نيز روبه‌رو شده‌ايم : يك گياه در نواحى گوناگون به نام‌هاى گوناگون عربى ( يا فارسى ) ناميده شده است . يا برعكس ، يك نام به معناى گياهان كاملا متفاوت است . « 653 » افزون‌بر آن ، بخش‌هاى يك گياه ( تخم ، برگ ، گل ، ريشه ، صمغ و غيره ) با نام‌هاى گوناگون و گاهى نيز بدون اشاره به منشأ مشترك آنها آورده شده است و ما در اين موارد ، گياه را بر پايهء مترادف‌هاى آنها به ديگر زبان‌ها كه در صيدنه آمده است ، مشخص كرده‌ايم . متن صيدنه در پرتو اين مترادف‌ها امكان مىدهد تا بسيارى از گياهان را كه در قانون ابن سينا ناشناخته مانده است ، مشخص كنيم يا اينكه اصلاحاتى را در نادرستىهاى ترجمه و در برخى از تعريف‌ها وارد كنيم . « 654 » نام كانىها را به‌طور عمده از روى چاپ روسى الجماهر خود بيرونى مشخص كرده‌ايم . اما دربارهء ديگر مواد معدنى و اصطلاحات شيميايى ، از آنجا كه بيرونى اطلاعات دربارهء آنها را از تأليف‌هاى رازى در شيمى گرفته است ، ما نيز براى روشن ساختن آنها بر پايهء نشرهاى موجود اين آثار عمل كرده‌ايم . « 655 » استناد به فهرست بزرگ نام‌هاى عربى و معرب مواد دارويى تأليف اشتينشنيدر « 656 » فقط در مواردى صورت گرفته كه اين يا آن نام در آثار داروشناسى نامبرده در بالا ، ذكر نشده است . دو رسالهء ( كتاب كيميا العطر و التصعيدات و اقرابادين ) كندى فيلسوف مشهور عرب ( 652 ) . نك . Issa و Bedevian . ( 653 ) . مشروح‌تر آن را نك . همين‌جا ، ص 65 . ( 654 ) . نك . همين‌جا شماره‌هاى 24 ، يادداشت 1 ؛ 52 ، يادداشت 1 ؛ 90 ؛ 179 ، يادداشت 3 ؛ 301 ، يادداشت 1 ؛ 322 ، يادداشت 2 ؛ 396 ، يادداشت 17 ؛ 409 ، يادداشت 1 ؛ 461 ، يادداشت 1 ، 467 ، يادداشت 1 ؛ 500 ، يادداشت 10 ؛ 533 ، يادداشت 1 ؛ 643 ، يادداشت 1 ؛ 669 ، يادداشت 1 ؛ 868 ، يادداشت 1 ؛ 869 ، يادداشت 1 ؛ 918 ، يادداشت 1 ؛ 929 ، يادداشت 1 ؛ 938 ، يادداشت 1 ؛ 1008 ، يادداشت 1 ؛ 1017 ، يادداشت 1 ؛ 1022 ، يادداشت 1 ؛ 1070 ، يادداشت 1 . ( 655 ) . كريموف ، سر الاسرار Ruska , Al - Razi's Buch Geheimnis de Geheimnisse ; ( 656 ) . Stein ، نك . فهرست اختصارى كتاب‌شناسى .